Миланнинг Дуомо соборига қарийб 10 дақиқалик масофада, ўз номини бир хил номдаги кўчадан олган бир маҳалла бор. У ерда “Миланнинг Монмартр” деб ҳам аталади. Лекин бу ном қўйилишига ҳали бир асрдан ортиқ вақт бор. Биз Брера тумани ва унинг асосий диққатга сазовор жойи — Брера Пинакотекаси ҳақида сўзлаяпмиз, сизни шу ерга сайёҳликка таклиф қиламиз.
Бир вақтлар ўрта асрларда, Умиллатия монахлари бу ерга келиб, масжид ва монастир қурган, Европа бўйлаб машҳур бўлган пахта толаси матоларини ишлаб чиқаришган. Бу жой шаҳар четида, етарли даражада тартибга солинмаган, деҳқончилик қилинмаган ер эди, шу сабабли ҳудуд “Брера” деб аталган — яъни етарли парвариш қилинмаган, ўрмон ёки ўсимликлар билан ўралган ер. Кенгроқ тарқалган XVI асрда, Умиллатия ордени тугатилиб, улар ўрнига Язуитлар келган. Улар пахта ишлаб чиқариш билан шуғулланмаган, уларнинг вазифаси мактаб ва коллежлар ташкил этиш эди. Коллеж бинолари қурилиши узоқ вақт давом этган: бино XVII асрда қурилган, аммо унинг ҳозирги кўриниши XVIII асрнинг иккинчи ярмида шаклланган.
1773 йилда Язуитларнинг бу ердан кетиш вақти келди: орден тугатилди, бино давлат мулкига ўтди ва уч йил ўтиб Австрия императрица Мария Терезия Санъат Академиясини ташкил этди. Унинг ёнида келажакдаги рассомлар учун кўргазма мактаби сифатида Пинакотека — галерея ташкил этилди, у ерда Италиянинг турли мактабларидан бўлган рассомлар асарлари тўпланган эди. 1806 йилда Пинакотека академиядан ажралиб чиқди ва унинг тўплами сезиларли даражада кенгайди.
Брера рассомлик галереяси хусусий эмас, давлат тўпламининг намунасидир. Пинакотеканинг кенг кўламли коллекцияси ҳам ҳаваскорлар, ҳам экспертлар учун қизиқарлидир. Дунёга машҳур санъат асарларидан ташқари, унинг залларида Наполеон даврида династиялар тугатилиши туфайли чўпонлар, монастирлар ва диний ташкилотлардан олиб келинган диний мавзудаги катта тўплам сақланади.
Пинакотека 38 та хонадан иборат бўлиб, улар тарихи ва минтақалари бўйича тартибланган: Италия рассомчилиги мактаблари барчаси намоён, лекин Венето ва Ломбардия асарлари асосий ўринни эгаллайди.
Дунё даражасидаги кўплаб шедеврлар бор. Рафаэль, Караваджо, Рубенс, Ван Дейк, Беллини, Мантења, Тинторетто каби рассомларнинг асарлари мавжуд. Энг машҳурлари орасида Жакопо Тинтореттонинг “Сент Марк танасини қочириш”, Андреа Мантењанинг “Ўлган Масих”, Рафаэльнинг “Муқаддас Мариянинг никоҳи”, Пьеро делла Франческанинг “Монтефельтро олтарчиси”, Франческо Айецнинг “Ўпиш” асарлари бор. XIX-XX асрлар рассомларининг, шу жумладан Пикассо, Модильяни, Боккиони ва Карр каби санъаткорларнинг асарлари ҳам коллекцияда алоҳида ўрин эгаллайди.
Шу ерда жойлашган реставрация устахонаси ҳам расмлар каби диққатни тортган, шишали деворлари орқали реставраторларнинг ишини кузатиш мумкин. Заллардаги қулай ўринлар сизга ёққан асарга нигоҳ солиш учун таклиф қилинади.
Қадимдан айтилган: “Арс лонга, витabrevi: ҳаёт қисқа, санъат абадийдир”. Сайёҳликка келинг — абадийликка қўл унг, хотираларингизни дунё бўйлаб сақланг!