Венециянинг энг бетакрор рамзларидан бири — бу гондола: анъанавий қайиқ бўлиб, кўпинча орқасида туриб, биргина эшкак билан уни маҳорат билан бошқарувчи киши томонидан сузилади. XVI аср охирида Венецияда 10 000 дан ортиқ гондола бўлган, бугун эса уларнинг сони 500 дан озроқ.
Ажойиб узоқ тарихга эга гондола асрлар давомида шаҳарнинг кўплаб каналлари бўйлаб ҳаракатланишнинг ягона усули бўлган. Бугунги кунда эса гондолада сайр — бу шаҳарни бошқача кўз билан кўриш, ўтган замонлар атмосферасига шўнғиш ва гўё ўша даврнинг сокини ёки меҳмони бўлиб қолишнинг романтик усулидир.
«Гондола» номи лотинчадаги «cuncula» — яъни денгиз мўйкалари маъносини англатадиган сўздан келиб чиққан бўлиши мумкин. Ёки «teeter, rock» маъносини билдирувчи грекча «dondolare» сўзидан — бу қайиқнинг тўлқинлардаги текинган ҳаракатини эслатади.
Гондоланинг ноёб шакли ва уни ясашдаги усталар маҳорати туфайли у ҳақли равишда санъат асари сифатида баҳоланади. У 280 та қисмдан ташкил топган бўлиб, улар 8 турдаги дарахт навларидан ясалган. Якунланган қайиқ бир нечта қатлам қора лак билан қопланади — бу, бойлар ва ашрофлар ўз қайиқларини ортиқча безатишига қарши чора сифатида жорий этилган. Шу билан бирга, лак сув ўтказмаслиги учун ҳам хизмат қилади.
Гондола тахминан 11 метр узунликда, асимметрик ён томонлар ва текис таг қисмига эга. Унинг олд қисмидаги темир қалпоқча нафақат амалий, балки рамзий маънога ҳам эга. Унинг оғирлиги туфайли қайиқ мувозанатда туради ва унинг бурни гондолачи билан тенглашади. Энг қизиқ жойи — у шифрланган рамзларга тўла:
Бир томонга чиқиб турган олти «тишча» — Венециянинг 6 туманини ифодалайди
Қарши томонга чиқиб турган «тишча» — Джудекка оролини
Орасидаги кичик безаклар — Мурано, Бурано ва Торчелло оролларини
Қалпоқчанинг юқори қисми — Дожлар тоқини
Пастдаги камонсимон қисм — Риалто кўпригини
Бурилган қисмидаги бўшлиқ — Сан-Марко базиликаси гумбазини
Бутун шакли “S” ҳарфига ўхшаб, Венециянинг Буюк каналини символлаштиради
Демак, гондолада сайр — бу Венецияни, унинг рамзлари орқали, рамзий-шифрланган шаклда таниш усулидир.
Ўзининг катта ҳажмига қарамасдан, гондола жуда маневргача — бу унинг махсус шакли ва гондолачининг маҳорати билан боғлиқ. Торат каналларда тўқнашувлардан сақланиш учун гондолачилар баланд овозда бир-бирини огоҳлантиради. Улар анъанавий «Баркарола» қўшиғини ҳам айтишади. Агар омадингиз келса ва кема бошқараётган гондолачи куйлайдиган бўлса — бу сайр сизни дунёдаги энг сеҳрли шаҳарлардан бирида ҳақиқий орзу каби ҳис қилдириши мумкин.
Венециянинг ҷозибаси — бу маҳаллий аҳоли томонидан асрлар давомида эҳтиёткорлик билан сақлаб келинаётган анъаналарда. Ва сиз каби саёҳатчилар, уларни ўрганишга қизиқувчи ва шу билан дунё маданий меросини асрашга ҳисса қўшувчи инсонларда яшайди.
Ўзингизга унутилмас тажриба ҳадя этинг — Венеция каналлари бўйлаб гондолада сайрни брон қилинг: сиз ноёб ҳис-туйғуларни бошдан кечирасиз, шаҳарни бошқача бурчакдан кўрасиз ва бир неча асрлик анъанани сақлаб қолишга ҳисса қўшасиз.