“Рим кечаси автомобилда” экскурсияси

Кечқурун тушган пайтда Рим бутунлай ўзгаради: ёруғликлар ёдгорликларни, қадимги бинолар ва форумнинг қолаётган қисмидаги қуралган қолдиқларни ёритиб, шаҳарни янги кўринишга киритади. Арча дарахтларининг яшил ранги электр ёруғлигида янада чуқурлашади. Бу вақтда Рим бутунлай сехрли ва жозибали шаҳарга айланади. Ёруғлик торлик остидаги муҳим жиҳатларни очиб беради. Куннинг шовқин-сурони кечанинг катта ва жонли ҳашаматига жой беради, вақт секинлашади ва диққатли сайёҳ шаҳарни ёруғ томонлар билан безалган гавҳарлар қутучаси каби кўради.

Ушбу ғаройиб ва сехрли вақтда сиз Абадий шаҳарнинг энг гўзал ёдгорликлари бўйлаб қулай ва қизиқарли автомобил сайрига таклиф этамиз. Сиз Санта Мария Маджоре базиликаси, Сан Джованни ин Латерано базиликаси, Колизей, Пьяцца Венеция, Сан Пьетро базиликаси, Ангел қалъаси ва Треви фавворасини кўрасиз. Романтик кайфият, чиройли фотосуратлар ва максимал қулайлик кафолатланган.

Санта Мария Маджоре — Римдаги тўрт папа базиликаларидан бири бўлиб, махсус мақомга эга ва Қадимий Папанинг мустақим назорати остида. Афсонага кўра, Мадонна бу черков жойини папа Либерий ва бир вақтда бир ашроф патриций тушида кўрсатган. 352 йил 5 август куни папа Эсквилинусга келиб, қор билан қопланган майдончани кўриб, бу жой Мадонна кўрсатган жой эканлигини тушунган. Археологик тадқиқотлар папа Либерийнинг черковига оид из қолмаганини кўрсатган, аммо бу жойда 5-асрга тааллуқли христиан ибодатхонаси борлиги аниқланган.

Черков асос солинганидан бери бир неча бор қайта қурилган ва ҳозирги ҳолати турли архитектура услубларининг аралашмаси. 18-аср фасадидаги нафис лоджия, кўчадаги 13-аср фрескалари ва Римдаги энг баланд романеск қўнғироқ минораси 14-асрга тегишли.

Ички безаклари ҳам жуда гўзал: марказий нави деворларида 5-аср Библей ҳикояларини тасвирловчи мозаикалар, «Косматек» услубидаги кўп рангли мармар пол ва 13-асрга тааллуқли мозаикалар сақланган. Ёғоч томи Лотин Америкасидан келтирилган биринчи олтин билан безатилган бўлиб, бу Испания қироллари томонидан берилган совға ҳисобланади.

Сан Джованни ин Латерано — архибазилика, Рим диоцези катедрали, барча черковларнинг онаси, фасадда Исо Қутқарувчи, Янги Исо ва Янги Инжил муаллифига бағишланган ёзув бор. Қадимда бу ер Римлик ашроф оиласи Латераннинг манзили бўлиб, Нерон ҳокимлигида заговорда иштирок этганлик учун мусодара қилинган. Кейинчалик император Маркус Аврелий онасининг қароргоҳи бўлиб, атрофида ҳайкаллар жойлашган. Микеланджело режасига кўра улар Капитолий тепасига кўчирилган. Император Септимий Северуснинг отли қўриқчилари учун казарма ҳам бу ерда бўлган.

Анъанага кўра, илк черков 4-аср бошларида император Константин даврида қурилган. Вақт ўтиши билан иншоотлар мажмуаси кенгайган ва 14-аср бошигача папа қароргоҳи бўлган. Қадимги христиан черкови ва папа саройи қандай кўринишда бўлгани ҳақида кўп тахминлар мавжуд.

Катедрал ҳозирги кўринишини 18-асрда олган ва бино ичида катталиги алоҳида сезилади. Марказий нави орасидаги нишаларда апостоллар ҳайкаллари бор, улар ташриф буюрувчиларни асосий олтарга етаклайди. Олтар устида муқаддас апостоллар Пётр ва Павл бошлари сақланади.

Колизей — Рим рамзи бўлиб, биринчи асрда Флавийлар даврида қурилган қадимги амфитеатр. У Нероннинг шахсий уйи — Олтин уй атрофидаги сунъий кўл ўрнига қурилган. Веспасиан ҳокимиятга келгач, Нерон олиб қўйган ерларни аҳолига қайтаришга қарор қилган ва ўша жойга амфитеатр қурилган. Бу ерда машҳур гладиаторлик жанглари ва ваҳший ҳайвонларни овлаш бўлиб ўтган.

Пьяцца Венеция — шаҳарнинг расмий маркази, давлат маросимлари ўтказилади. Асосий ёдгорлик — Виктор Эммануил II ёдгорлиги, Италия Бирлик Қиролига бағишланган катта мармара иншооти. Шу ерда Номаълум жанговар қабри ҳам бор. Римнинг асосий Рождество дарахти ҳам бу майдонда ўрнатилади. Майдон номи яқин атрофдаги Венеция сарайидан олган, унда Сан Марко базиликаси жойлашган. Ушбу қадимги Ренессанс даврига тааллуқли бино 15-аср ўрталарида Венетсиялик Пиетро Барбо буюрғини билан қурилган ва кейин Папа Павел II бўлган. 1929 йилдан Муссолини ҳукумати қароргоҳи бўлган ва у ўз нутқларини шу сарайнинг балконидан қилган.

Ватикан шаҳридаги Сан Пьетро базиликаси — дунёдаги энг катта черков бўлиб, апостол Пётр дафн жойида қурилган ва Ватикан ҳудудида жойлашган. Бу жой тарихи қадимга бориб тақалади. У вақтда император Калигуланинг онаси Агриппина катта боғхонада яшаган ва у ерда цирк қурилиши бошланган, Нерон уни якунлаган.

Афсоналарга кўра, апостол Пётр Нерон цирки аренасида ёлқинланган ва яқиндаги қабргоҳда дафн этилган. Қабри катта ҳурматга сазовор бўлган ва вақт ўтиши билан у ерда ибодатгоҳ, кейинчалик император Константин даврида черков қурилган. Ҳозирги кўриниш 17-асрда олган ва 20-асрнинг 30-йилларида майдонга олиб борувчи кўча қурилган.

Ангел қалъаси (Castel Sant’Angelo) — Ватикан яқинидаги мустаҳкамланган иншоот бўлиб, уни Ватикан билан сирли йўлак боғлайди. У 2-асрда император Адриан буйруғи билан қурилган ва илгари унинг қабри бўлган. Ҳозирда музей бўлиб, террасасидан Римнинг панорамаси намоён бўлади, ички қисмида қадимги қурол-аслаҳалар ва 16-асрда Рафаэлининг ўқувчилари томонидан ясалган рассомлик асарлари сақланади.

Ўрта асрларда унинг стратегик жойлашуви қалъани вандаллар ҳужумидан муҳофаза қилувчи бастионга айлантирган. Папалар уни диққат билан кузатиб турган ва у душман ҳужуми вақтида паноҳгоҳ, хазина сақлаш жойи ва қамоқхона сифатида хизмат қилган. Бу қамоқхонада Жордано Бруно ва Бенвенуто Челлини қамалган.

Қалъанинг номи афсона билан боғланган. VI аср охирида Римда пандемия авж олган. Папа Грегорий катта шаҳарни бу касалликдан қутқариш учун диний маросим ташкил қилган. Маросим вақтида у Ангел Михаилни бастион устида қилични ўзига қайтарганини кўрган. Бу осмондан берилган белги бўлиб, пандемия тугаганини англатган ва шундан кейин қалъа Castel Sant’Angelo деб аталган.

Треви фаввораси — дунёдаги энг машҳур фавворалардан бири бўлиб, бутун дунёдан сайёҳларни ўз атрофига жалб этади. Унинг олдида суратга тушиш ва сувга тўпни ташлаб, Римга қайтишни тилаш одат ҳисобланади. XVIII асрнинг иккинчи ярмида қурилган бу фаввора — Палатцо Поли фасадига ўрнатилган ҳайкалдир.