Арно дарёси чап соҳилида беш юз йилдан ортиқ вақтдан буён қадимги Ренессанс саройи турибди, у ўзининг жамиятдаги нуфузи, ҳокимияти ва бойлигининг рамзи ҳисобланади.

Бу — тўрт аср давомида уч ҳукмрон династияга — Медичилар, Ҳабсбург-Лорена ва Савойларга мансуб бўлган Флоренция саройи. Унинг номи биринчи эгаси, 15-асрнинг ўрталарида уни шахсий турар-жой сифатида қурган флоренциялик банкир Лука Питти номини ҳануз сақлаб келмоқда.

Сиёсий интригалар оқибатида Питти ўз ҳокимият ва бойлигини йўқотган, сарой якунланмай қолган ва 1550 йилда Медичилар томонидан сотиб олинган: Тоскана улкан герцоги Козимо Iнинг хотини Элеонора Толедо саройни харид қилиб, оилавий турар-жойга айлантирган.

Қурилиш ишлари бошланиб, Питти саройини дарёнинг акс томонида жойлашган Қадимги сарой (Palazzo Vecchio) билан боғловчи Васари йўлакчаси қурилган ва сарой атрофида гўзал Боболи боғлари барпо этилган.

Медичилардан икки аср ўтиб, янги эгалар — Тоскана улкан герцоглари Ҳабсбург-Лорена оиласига аъзо бўлган. Флоренция 6 йил давомида Италия подшолигининг пойтахти бўлган ва Питти саройи ҳокимиятдаги Савой династиясининг саройига айланган. 1919 йилда сарой ва боғлар давлат мулкига ўтказилган.

Саройнинг уч қаватида бир неча диққатга сазовор музейлар жойлашган.

Палатин галереяси (сарой галереяси маъносини беради) ва антик мебел ва фрескалар билан безатилган шохона ҳожатхоналар саройнинг бутун иккинчи қаватини эгаллайди. Бу ерда Ренессанс ва Барокк даври итальян рассомлари асарлари тўплами бор, улар орасида Рафэлнинг 11 та асари жамланган энг катта тўплам мавжуд. Шунингдек, Тициан, Рубенс, Караваджо ва бошқа кўплаб машҳур рассомларнинг асарлари ҳам кенг қамровда намойиш этилади. Палатин рассомлик тўплами асарларни вақтга мувофиқ буюртмада, яъни “треслис ҳанг” услубида, деворнинг бутун сатҳини томоша қилиш мумкин бўлган ҳолатда сақланган.

Замонавий санъат галереяси 18-аср охири ва 20-аср бошида фаолият кўрсатган итальян рассомлари асарларини намойиш этади. Улар орасида “маккиялло” — яъни “доғларда расм чизувчилар”, итальян импрессионистларининг асосчиси Жованни Фаттори асарлари муҳим ўрин тутади.

Мода ва кийим музейида турли даврлардан кийим ва аксессуарлар коллекциялари бор. Улар орасида 16-асрда сарой эгалари — Элеонора Толедо, унинг ўғли ва Козимо I га тегишли қоракунлик кийимлари алоҳида ўрин эгаллайди.

Улкан герцогларнинг хазинахонаси Медичилар оиласининг собиқ ёзги апартаментларида жойлашган бўлиб, бу музей қисми қимматбаҳо тошлар, кристалл, янтарь ва фил суягидан ясалган идишлар тўпламини намойиш этади. Тўпламни Лорена герцоглари совға қилган кумуш буюмлари ва 17-20-асрларга тааллуқли зеб-зиёрат тўплами тўлдириб туради.

Бу ансамблнинг марвариғи — Медичилар даврида Ренессанс услубида барпо этилган Боболи боғлари. Бу очиқ ҳаво музейи бўлиб, унда фавворалар, ҳайкаллар, безак меъморчилиги, фантастик сунъий ғорлар, Кофехона ва Ренессанс пойтахтидаги ноёб Рококо услубидаги бинолар жойлашган. Лимонайа — ҳозирги кунда ҳам мардикор боғбонлар томонидан цитрус мевасини парвариш қилиш учун ишлатиладиган иссиқхона.

Питти саройи ва Боболи боғлари экскурсияси — бу бойлик ва фаровонликка уйғунлашган сехрли тажриба бўлиб, безатилган интерьерлар сизга ўзингиз сарой истиқоматчиси бўлмасангиз ҳам, унинг эгалари бироз вақтга кетган пайтда ажойиб жойда қолганингиздай ҳис қилиш имконини беради.